Gök bilimciler, Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskop dizisiyle Beta Pictoris b adlı ötegezegenden geldiğini belirledikleri radyo emisyonlarını tespit etti. 2025 ve 2026'daki dört gözlemde kaydedilen hızlı ve tekrarlayan radyo patlamalarının gezegenin kutup ışıklarıyla bağlantılı olduğu değerlendiriliyor. Araştırmacılara göre çalışma, bir radyo emisyonunun ilk kez ev sahibi yıldızdan ayrıştırılarak doğrudan bir ötegezegene konumlandırılması açısından önem taşıyor.
Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin incelenmesinde dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi ile Oregon Üniversitesinden araştırmacılar, Dünya'dan yaklaşık 63,4 ışık yılı uzaklıktaki Beta Pictoris sistemini MeerKAT radyo teleskop dizisiyle gözlemledi.
Araştırmacılar, 2025 ve 2026 yıllarında gerçekleştirilen dört ayrı gözlemde 0,85 ila 3,5 gigahertz frekans aralığında hızlı, tekrarlayan ve yüksek oranda dairesel polarize radyo patlamaları ile sürekli bir radyo emisyonu tespit ettiklerini bildirdi.
Yapılan konum analizinde radyo kaynağının Beta Pictoris yıldızıyla değil, sistemdeki dev gaz gezegeni Beta Pictoris b'nin konumuyla örtüştüğü belirlendi. Araştırmacılar, sinyalin yıldızdan gelmesi olasılığının ölçümlerle anlamlı biçimde uyuşmadığını bildirdi.
Bu özellik, çalışmayı önceki ötegezegen radyo sinyali adaylarından ayırıyor. Daha önce bazı gezegen sistemlerinde radyo emisyonları tespit edilmiş olsa da sinyalin gezegenden mı yoksa ev sahibi yıldızdan mı kaynaklandığını kesin biçimde ayırmak mümkün olmamıştı.
Sinyallerin dünya dışı akıllı yaşamla bağlantılı olduğuna ilişkin herhangi bir bulgu bulunmuyor. Araştırmacılar, radyo dalgalarının gezegenin güçlü manyetik alanıyla ilişkili kutup ışığı faaliyetlerinden kaynaklandığını değerlendiriyor. Benzer fiziksel süreçler Dünya ve Jüpiter'deki kutup ışıklarında da görülüyor.
Tespit edilen emisyonun özelliklerinden hareketle Beta Pictoris b'nin manyetik alanının en az 1,25 kilogauss düzeyinde olduğu hesaplandı. Araştırmacılar bunun bir ötegezegenin manyetik alan gücüne ilişkin ilk doğrudan ölçüm olduğunu belirtiyor.
Beta Pictoris b, Jüpiter'den birkaç kat daha büyük genç bir gaz devi olarak biliniyor. Gezegen, yıldızının çevresindeki bir turunu yaklaşık 21 yılda tamamlıyor.
Bununla birlikte sonuçların bilimsel doğrulama süreci henüz tamamlanmış değil. Kevin N. Ortiz Ceballos, Edo Berger ve Yvette Cendes tarafından hazırlanan çalışma 15 Eylül 2026'da arXiv'e ön baskı olarak sunuldu ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi. Bu nedenle bulguların bağımsız çalışmalar ve bilimsel değerlendirme süreciyle doğrulanması önem taşıyor.
Kaynak: arXiv, Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian, ScienceAlert, BBC Sky at Night Magazine, TRT Haber
Derleme: OGÜNhaber GPT
