İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun olduktan sonra kariyerini Yale’de sürdüren Prof. Dr. Murat Günel, beyin anevrizmaları, damar hastalıkları ve beyin tümörlerinin genetik temellerini araştırıyor. Günel’in öncülük ettiği uluslararası çalışmalar, beyin anevrizması riskini etkileyen çeşitli genetik bölgelerin belirlenmesini sağladı. Türk bilim insanı 2014’ten beri Yale Beyin Cerrahisi Bölüm Başkanlığını yürütüyor.
ABD’nin önde gelen akademik sağlık kurumlarından Yale Tıp Fakültesinde görev yapan Prof. Dr. Murat Günel, beyin cerrahisi ile genetik bilimini bir araya getiren çalışmalarıyla uluslararası bilim dünyasında tanınan isimler arasında yer alıyor. Yale’in güncel kayıtlarına göre Günel; Beyin Cerrahisi Bölüm Başkanı, Sterling Beyin Cerrahisi Profesörü, Genetik ve Sinirbilim Profesörü, Yale Nörogenetik Programı Eş Direktörü ve Yale New Haven Health System’da beyin cerrahisi başhekimi olarak görev yapıyor.
Günel, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden 1991 yılında mezun olduktan sonra Yale New Haven Hospital’da staj ve beyin cerrahisi ihtisasını tamamladı. 1998’de başasistanlığını tamamlayan Günel, akademik çalışmalarını Yale’de sürdürdü.
Beyin anevrizmalarının genetik nedenlerini araştırdı
Günel’in bilimsel çalışmalarının önemli bölümünü, beyin damarlarında oluşan ve yırtılması hâlinde ölümcül beyin kanamalarına yol açabilen intrakraniyal anevrizmaların genetik temelleri oluşturuyor.
Yale’in 2008’de duyurduğu uluslararası araştırmada, Günel ve çalışma arkadaşları 2 binden fazla anevrizma hastası ile yaklaşık 8 bin kişilik kontrol grubunun genomlarını inceleyerek anevrizma riskini artıran üç genetik bölge belirledi. Araştırma Nature Genetics dergisinde yayımlandı.
2010’da gerçekleştirilen daha geniş kapsamlı çalışmada ise 5 bin 891 anevrizma hastası ile 14 bin 181 kişilik kontrol grubu incelendi. Çalışmalar, beyin anevrizmalarına yatkınlıkla ilişkili yeni genetik risk bölgelerinin ortaya çıkarılmasını sağladı.
Günel’in laboratuvarı günümüzde de hemorajik inme, beyin anevrizmaları ve kavernöz malformasyonların moleküler genetiğini araştırmayı sürdürüyor. Laboratuvar ayrıca beyin gelişim bozuklukları ve beyin tümörlerinin genetik ve epigenetik nedenleri üzerinde çalışıyor.
Yeni bir anevrizma geni daha ortaya çıkarıldı
Günel’in öncülük ettiği Yale ekibi 2021’de yayımlanan bir çalışmada PPIL4 adlı genin intrakraniyal anevrizmalardaki rolünü ortaya koydu. Araştırmada 300’den fazla anevrizma hastasının genomu incelendi ve PPIL4 mutasyonlarının hasta grubunda genel nüfusa kıyasla daha fazla görüldüğü belirlendi.
Yale, Günel’in bugüne kadarki araştırmalarını “beyin anevrizmalarının genetik risklerini ortaya çıkaran” öncü genomik çalışmalar arasında gösteriyor.
Yale bölüm başkanlığına 2014’te getirildi
Prof. Dr. Günel hakkında Türkiye’de yayımlanan bazı biyografilerde “34 yaşında bölüm başkanı oldu” ifadesi yer alıyor. Ancak burada görev unvanlarının ayrılması gerekiyor. Söz konusu eski biyografiler Günel’in 34 yaşında Beyin Cerrahisi Damar Hastalıkları Bilim Dalı Başkanı olduğunu aktarırken, Yale’in resmî kayıtları Günel’in Beyin Cerrahisi Bölüm Başkanlığına 2014 yılında atandığını gösteriyor.
Günel, 2024 yılında ayrıca Yale Medicine Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildi. 2015’te ise ABD’nin tıp alanındaki en saygın bilim kuruluşlarından National Academy of Medicine üyeliğine kabul edildi.
Bilimsel çalışmaları ödüllendirildi
Günel’in resmî Yale profilinde çok sayıda bilimsel ödül bulunuyor. Bunlar arasında 2022’de American Association of Neurological Surgeons ile Congress of Neurological Surgeons tarafından verilen Ralph G. Dacey Üstün Serebrovasküler Araştırma Madalyası da yer alıyor. Ödül, özellikle beyin anevrizmaları ve kavernomların moleküler genetiğine yaptığı katkılar nedeniyle verildi.
Kaynak: Yale School of Medicine, Yale News, Yale Medicine, National Institutes of Health
Derleme: OGÜNhaber GPT
