Irak makamları, ülkede hiçbir yabancı askeri üssün kalmadığını ve tüm ulusal güvenliğin eksiksiz biçimde Irak ordu birlikleri ile yerel güvenlik güçlerinin kontrolüne geçtiğini duyurdu.
Washington ile Bağdat arasında daha önce varılan mutabakat doğrultusunda, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon güçlerinin görev süresinin 30 Eylül 2026 tarihinde resmen sona ermesi öngörülüyordu. Iraklı yetkililerin takvimden iki gün önce duyurduğu bu sürpriz ayrılık, bölgede yeni bir dönemin kapısını araladı. 30 Eylül itibarıyla uluslararası koalisyonun Bağdat'taki ana karargâhının da kapılarına kilit vurulacağı daha önce ilan edilmişti.
Washington sessizliğini koruyor: 2 bin 500 asker çekildi mi?
Açıklamanın ardından tüm dikkatler Beyaz Saray ve Pentagon hattına çevrildi. ABD yönetimi, 28 Eylül itibarıyla çekilme operasyonunun resmen tamamlandığını henüz teyit etmedi.
Son dönemde ülkede konuşlu bulunan yaklaşık 2 bin 500 Amerikan askeri, özellikle Irak güçlerine istihbarat, taktik planlama ve eğitim desteği sağlıyordu. Bu birliklerin önemli bir bölümü ise Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) sınırlarında konuşlanmıştı. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, 30 Eylül'e kadar Erbil'deki tüm ABD personeli ve hava savunma sistemlerinin tahliye edileceğini açıklamıştı. Son adımla birlikte bu savunma bataryalarının ve üslerin tamamen boşaltıldığı öne sürülüyor.
2003 i̇şgalinden bugüne: Çalkantılı 23 yıl
ABD ve müttefikleri, 2003 yılında kitle imha silahları iddiasıyla Irak'ı işgal etmiş ve Saddam Hüseyin yönetimini devirmişti. Muharip birliklerin büyük kısmı 2011 yılında ülkeden çekilmiş olsa da, terör örgütü IŞİD'in 2014 yılında Musul başta olmak üzere geniş toprakları ele geçirmesi üzerine Amerikan ordusu Bağdat'ın çağrısıyla yeniden sahaya inmişti. 2017'de örgütün sahadaki varlığının sona erdirilmesinin ardından iki başkent arasında çekilme müzakereleri başlamıştı.
Sahadaki askeri varlığın sona ermesi, iki ülke arasındaki stratejik bağların tamamen kopacağı anlamına gelmiyor. Süreç, Irak ordusu ve Peşmerge güçlerinin bağımsız savunma kapasitesine ulaştığı bir "geçiş evresi" olarak nitelendiriliyor; taraflar arasında istihbarat paylaşımı, askeri eğitim ve silah tedarik programlarının süreceği belirtiliyor.
İran yanlısı gruplarla yeni kriz kapıda mı?
Amerikan güçlerinin çekilmesi, Bağdat'ta iç siyasi ve askeri dengeleri de doğrudan etkileyecek esrarengiz bir sürecin fitilini ateşliyor. Son yıllarda ABD üslerine insansız hava araçları ve roketlerle çok sayıda saldırı düzenleyen İran yanlısı silahlı gruplar, ülkedeki varlığını sürdürüyor.
Irak Başbakanlığı tüm silahların mutlak surette devlet tekeline alınması gerektiğini savunurken, bazı milis güçler silahsızlanmaya direniyor. Bölgede Amerikan birliklerinin çekilmesinin ardından bu grupların atacağı adımlar ve merkezi hükümetle yaşanabilecek muhtemel güç mücadelesi uluslararası gözlemciler tarafından yakından izleniyor.
