AJANSLAR -
Beyaz Saray ile Downing Sokağı arasındaki diplomatik bağlar, Güney Atlantik'in soğuk sularında fitili ateşlenen yeni bir jeopolitik krizle sarsılıyor. ABD Başkanı Donald Trump, Oval Ofis’te basın mensuplarının Birleşik Krallık’ın Falkland Adaları üzerindeki egemenliğine dair Washington’ın resmi tutumunu değiştirip değiştirmeyeceği sorusuna ezber bozan bir yanıt verdi. Trump'ın, “Her tutumu her zaman gözden geçiririm. Bu da pek çok tutumdan yalnızca biri” şeklindeki muğlak ve imalı açıklaması, İngiliz diplomasisinde soğuk duş etkisi yarattı.
Masadaki bu beklenmedik çıkışın perde arkasında, Washington yönetiminin Londra’yı savunma bütçesini hızla artırmaya zorlama planı yatıyor. The Telegraph gazetesine konuşan üst düzey bir ABD yetkilisi, Pentagon’un NATO müttefiklerinin taahhütlerini mercek altına aldığını ve bu süreçte Birleşik Krallık’a “özel bir önem” atfedileceğini bildirdi. İddialara göre Washington, ada politikasında Arjantin çizgisine yaklaşma kozunu, Londra’nın askeri harcamalarını zorlamak için açık bir baskı aracı olarak değerlendiriyor.
Londra’dan çok sert yanıt: "Ada Britanya'nındır"
Washington kulislerinden yükselen baskıya Birleşik Krallık kabinesinden gecikmeden yanıt geldi. Savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYİH) yüzde 3 seviyesine çıkarma hedefinin arkasında durduklarını belirten Birleşik Krallık Maliye Bakanı John Healey, ayrıntılı planın ilkbahardaki stratejik değerlendirmede duyurulacağını kaydetti.
ABD’nin adalar konusunda Arjantin lehine saf tutabileceği yönündeki senaryolara sert tepki gösteren Healey, “Falkland Adaları Britanya’ya aittir. Ada halkı bunu istediği sürece de Britanya’ya bağlı kalacaktır” diyerek Londra'nın geri adım atmayacağını vurguladı. Ada halkının kendi kaderini tayin hakkına sahip çıktıklarını belirten İngiliz hükümeti, NATO ve Avrupa kolektif savunmasındaki vazgeçilmez rollerine dikkat çekti.
Pentagon sızıntısı ve arka plandaki İran çatlağı
Falkland Adaları üzerindeki egemenlik tartışması aslında ilk kez gündeme gelmiyor. Krizin kökleri, Pentagon’a ait olduğu ortaya çıkan ve geçtiğimiz nisan ayında basına sızan gizli bir iç yazışmaya dayanıyor. Söz konusu belgede, Birleşik Krallık’ın İran operasyonlarına yeterli askeri desteği sunmaması halinde ABD’nin Britanya egemenliği konusundaki duruşunu masaya yatıracağı açıkça öne sürülmüştü.
Donald Trump'ın Avrupa müttefiklerini NATO paylarını ödememekle suçlayıp birlikleri kıtadan çekme ve ittifaktan ayrılma tehditlerini yinelediği bu dönemde, Güney Atlantik kartının yeniden sahaya sürülmesi, Transatlantik ittifakının geleceğine dair en büyük soru işaretlerinden biri haline geldi.
